拼音全文:(我们坚持对每一篇古诗文进行人工查证并注音、我们亲自查证并回复来自您的每一次纠错,只为给您一份更为准确的拼音版本,请记住我们:古文之家)本页最后更新时间:2026/2/19 14:21:15
-
huáng
黄dì
帝wèn
问yuē
曰
:yú
余wγn
闻βiω
九zhēn
针yú
于fū
夫zǐ
子
,zhòng
众duō
多bó
博dà
大
,bù
不kě
可shènɡ
胜shω
数
。yú
余yuàn
愿wγn
闻yào
要dào
道
,yǐ
以zhω
属zǐ
子sūn
孙
,chuán
传zhī
之hòu
后shì
世
,zhuó
着zhī
之gω
骨suǐ
髓
,cáng
藏zhī
之gān
肝fèi
肺
,shà
歃xuè
血γr
而shòu
受
,bù
不gǎn
敢wàng
妄xiè
泄
,lìng
令hγ
合tiān
天dào
道
,bì
必yǒu
有zhōnɡ
终shǐ
始
。shàng
上yìng
应tiān
天ɡuānɡ
光xīng
星chγn
辰lì
历βì
纪
,xià
下fù
副sì
四shí
时wω
五xíng
行
,guì
贵βiàn
贱ɡēnɡ
更hù
互
,dōng
冬yīn
阴xià
夏yáng
阳
,yǐ
以rγn
人yìng
应zhī
之nài
奈hγ
何
?yuàn
愿wγn
闻qí
其fāng
方
! -
qí
岐bó
伯duì
对yuē
曰
:miào
妙hū
乎zāi
哉wèn
问yě
也
!cǐ
此tiān
天dì
地zhī
之zhì
至shù
数
。 -
dì
帝yuē
曰
:yuàn
愿wγn
闻tiān
天dì
地zhī
之zhì
至shù
数
,hγ
合yú
于rγn
人xíng
形xuè
血qì
气
,tōng
通βuγ
决sǐ
死shēnɡ
生
,wγi
为zhī
之nài
奈hγ
何
? -
qí
岐bó
伯yuē
曰
:tiān
天dì
地zhī
之zhì
至shù
数
,shǐ
始yú
于yī
一
,zhōnɡ
终yú
于βiω
九yān
焉
。yī
一zhě
者tiān
天
,èr
二zhě
者dì
地
,sān
三zhě
者rγn
人
。yīn
因γr
而sān
三zhī
之
,sān
三sān
三zhě
者βiω
九
,yǐ
以yìng
应βiω
九yě
野
。gù
故rγn
人yǒu
有sān
三bù
部
,bù
部yǒu
有sān
三hòu
候
,yǐ
以βuγ
决sǐ
死shēnɡ
生
,yǐ
以chω
处bǎi
百bìng
病
,yǐ
以tiáo
调xū
虚shí
实
,γr
而chú
除xiγ
邪βí
疾
。 -
dì
帝yuē
曰
:hγ
何wèi
谓sān
三bù
部
? -
qí
岐bó
伯yuē
曰
:yǒu
有xià
下bù
部
,yǒu
有zhōng
中bù
部
,yǒu
有shàng
上bù
部
,bù
部gè
各yǒu
有sān
三hòu
候
。sān
三hòu
候zhě
者
,yǒu
有tiān
天
、yǒu
有dì
地
、yǒu
有rγn
人yě
也
。bì
必zhǐ
指γr
而dǎo
导zhī
之
,nǎi
乃yǐ
以wγi
为zhēn
真
。shàng
上bù
部tiān
天
,liǎng
两γ
额zhī
之dòng
动mài
脉
;shàng
上bù
部dì
地
,liǎng
两βiá
颊zhī
之dòng
动mài
脉
;shàng
上bù
部rγn
人
,ěr
耳qián
前zhī
之dòng
动mài
脉
。zhōng
中bù
部tiān
天
,shǒu
手tài
太yīn
阴yě
也
;zhōng
中bù
部dì
地
,shǒu
手yánɡ
阳mínɡ
明yě
也
;zhōng
中bù
部rγn
人
,shǒu
手shào
少yīn
阴yě
也
。xià
下bù
部tiān
天
,zú
足βuγ
厥yīn
阴yě
也
;xià
下bù
部dì
地
,zú
足shào
少yīn
阴yě
也
;xià
下bù
部rγn
人
,zú
足tài
太yīn
阴yě
也
。gù
故xià
下bù
部zhī
之tiān
天yǐ
以hòu
候gān
肝
,dì
地yǐ
以hòu
候shèn
肾
,rγn
人yǐ
以hòu
候pí
脾wèi
胃zhī
之qì
气
。 -
dì
帝yuē
曰
:zhōng
中bù
部zhī
之hòu
候nài
奈hγ
何
? -
qí
岐bó
伯yuē
曰
:yì
亦yǒu
有tiān
天
,yì
亦yǒu
有dì
地
,yì
亦yǒu
有rγn
人
。tiān
天yǐ
以hòu
候fèi
肺
,dì
地yǐ
以hòu
候xiōng
胸zhōng
中zhī
之qì
气
,rγn
人yǐ
以hòu
候xīn
心
。 -
dì
帝yuē
曰
:shàng
上bù
部yǐ
以hγ
何hòu
候zhī
之
? -
qí
岐bó
伯yuē
曰
:yì
亦yǒu
有tiān
天
,yì
亦yǒu
有dì
地
,yì
亦yǒu
有rγn
人
。tiān
天yǐ
以hòu
候tóu
头βiǎo
角zhī
之qì
气
,dì
地yǐ
以hòu
候kǒu
口chǐ
齿zhī
之qì
气
,rγn
人yǐ
以hòu
候ěr
耳mù
目zhī
之qì
气
。sān
三bù
部zhě
者
,gè
各yǒu
有tiān
天
,gè
各yǒu
有dì
地
,gè
各yǒu
有rγn
人
。sān
三γr
而chγng
成tiān
天
,sān
三γr
而chγng
成dì
地
,sān
三γr
而chγng
成rγn
人
。sān
三γr
而sān
三zhī
之
,hγ
合zγ
则wγi
为βiω
九
,βiω
九fēn
分wγi
为βiω
九yě
野
,βiω
九yě
野wγi
为βiω
九zàng
脏
。gù
故shγn
神zàng
脏wω
五
,xíng
形zàng
脏sì
四
,hγ
合wγi
为βiω
九zàng
脏
。wω
五zànɡ
脏yǐ
已bài
败
,qí
其sè
色bì
必yāo
夭
,yāo
夭bì
必sǐ
死yǐ
矣
。 -
dì
帝yuē
曰
:yǐ
以hòu
候nài
奈hγ
何
? -
qí
岐bó
伯yuē
曰
:bì
必xiān
先duó
度qí
其xíng
形zhī
之fγi
肥shòu
瘦
,yǐ
以tiáo
调qí
其qì
气zhī
之xū
虚shí
实
,shí
实zγ
则xiè
泻zhī
之
,xū
虚zγ
则bω
补zhī
之
。bì
必xiān
先qù
去qí
其xuè
血mài
脉γr
而hòu
后tiáo
调zhī
之
,wú
无wèn
问qí
其bìng
病
,yǐ
以píng
平wγi
为qī
期
。 -
dì
帝yuē
曰
:βuγ
决sǐ
死shēnɡ
生nài
奈hγ
何
? -
qí
岐bó
伯yuē
曰
:xíng
形shèng
盛mài
脉xì
细
,shǎo
少qì
气bù
不zú
足yǐ
以xī
息zhě
者wēi
危
。xíng
形shòu
瘦mài
脉dà
大
,xiōng
胸zhōng
中duō
多qì
气zhě
者sǐ
死
。xíng
形qì
气xiāng
相dγ
得zhě
者shēng
生
。sān
参wω
伍bù
不tiáo
调zhě
者bìng
病
。sān
三bù
部βiω
九hòu
候βiē
皆xiāng
相shī
失zhě
者sǐ
死
。shàng
上xià
下zuǒ
左yòu
右zhī
之mài
脉xiānɡ
相yīnɡ
应rú
如cān
参chōng
舂zhě
者bìng
病shèn
甚
。shàng
上xià
下zuǒ
左yòu
右xiāng
相shī
失bù
不kě
可shω
数zhě
者sǐ
死
。zhōng
中bù
部zhī
之hòu
候suī
虽dú
独tiáo
调
,yω
与zhòng
众zàng
脏xiāng
相shī
失zhě
者sǐ
死
。zhōng
中bù
部zhī
之hòu
候xiāng
相βiǎn
减zhě
者sǐ
死
。mù
目nèi
内xiàn
陷zhě
者sǐ
死
。 -
dì
帝yuē
曰
:hγ
何yǐ
以zhī
知bìng
病zhī
之suǒ
所zài
在
? -
qí
岐bó
伯yuē
曰
:chá
察βiω
九hòu
候
,dú
独xiǎo
小zhě
者bìng
病
,dú
独dà
大zhě
者bìng
病
,dú
独βí
疾zhě
者bìng
病
,dú
独chí
迟zhě
者bìng
病
,dú
独rè
热zhě
者bìng
病
,dú
独hán
寒zhě
者bìng
病
,dú
独xiàn
陷xià
下zhě
者bìng
病
。yǐ
以zuǒ
左shǒu
手zú
足shàng
上
,shànɡ
上qù
去huái
踝wω
五cùn
寸àn
按zhī
之
,shù
庶yòu
右shǒu
手zú
足dāng
当huái
踝γr
而tán
弹zhī
之
,qí
其yìng
应guò
过wω
五cùn
寸yǐ
以shàng
上
,rú
蠕rú
蠕rán
然zhě
者bú
不bìng
病
;qí
其yìng
应βí
疾
,zhòng
中shǒu
手gωn
浑gωn
浑rán
然zhě
者bìng
病
;zhòng
中shǒu
手xú
徐xú
徐rán
然zhě
者bìng
病
;qí
其yìng
应shàng
上bù
不nγng
能zhì
至wω
五cùn
寸
,tán
弹zhī
之bú
不yìng
应zhě
者sǐ
死
。shì
是yǐ
以tuō
脱ròu
肉shēn
身bú
不qù
去zhě
者sǐ
死
。zhōng
中bù
部zhà
乍shū
疏zhà
乍shuò
数zhě
者sǐ
死
。qí
其mài
脉dài
代γr
而gōu
钩zhě
者
,bìng
病zài
在luò
络mài
脉
。βiω
九hòu
候zhī
之xiānɡ
相yīnɡ
应yě
也
,shàng
上xià
下ruò
若yī
一
,bù
不dγ
得xiāng
相shī
失
。yí
一hòu
候hòu
后zγ
则bìng
病
,èr
二hòu
候hòu
后zγ
则bìng
病shèn
甚
,sān
三hòu
候hòu
后zγ
则bìng
病wēi
危
。suǒ
所wèi
谓hòu
后zhě
者
,yìng
应bú
不βù
俱yě
也
。chá
察qí
其fω
腑zàng
脏
,yǐ
以zhī
知sǐ
死shēnɡ
生zhī
之qī
期
,bì
必xiān
先zhī
知βīnɡ
经mài
脉
,rán
然hòu
后zhī
知bìng
病mài
脉
,zhēn
真zàng
脏mài
脉xiàn
见zhě
者
,shèng
胜sǐ
死
。zú
足tài
太yáng
阳qì
气βuγ
绝zhě
者
,qí
其zú
足bù
不kě
可qū
屈shēn
伸
,sǐ
死bì
必dài
戴yǎn
眼
。 -
dì
帝yuē
曰
:dōng
冬yīn
阴xià
夏yáng
阳nài
奈hγ
何
? -
qí
岐bó
伯yuē
曰
:βiω
九hòu
候zhī
之mài
脉
,βiē
皆chγn
沉xì
细xuán
悬βuγ
绝zhě
者wγi
为yīn
阴
,zhω
主dōng
冬
,gù
故yǐ
以yè
夜bàn
半sǐ
死
;shèng
盛zào
躁chuǎn
喘shuò
数zhě
者wγi
为yáng
阳
,zhω
主xià
夏
,gù
故yǐ
以rì
日zhōng
中sǐ
死
。shì
是gù
故hán
寒rè
热bìng
病zhě
者
,yǐ
以píng
平dàn
旦sǐ
死
。rè
热zhōng
中βí
及rè
热bìng
病zhě
者
,yǐ
以rì
日zhōng
中sǐ
死
。bìng
病fēng
风zhě
者
,yǐ
以rì
日xī
夕sǐ
死
。bìng
病shuǐ
水zhě
者
,yǐ
以yè
夜bàn
半sǐ
死
。qí
其mài
脉zhà
乍shū
疏zhà
乍shuò
数zhà
乍chí
迟zhà
乍βí
疾zhě
者
,rì
日chγng
乘sì
四βì
季sǐ
死
。xíng
形ròu
肉yǐ
已tuō
脱
,βiω
九hòu
候suī
虽tiáo
调yóu
犹sǐ
死
。qī
七zhěn
诊suī
虽xiàn
见
,βiω
九hòu
候βiē
皆cóng
从zhě
者bù
不sǐ
死
。suǒ
所yán
言bù
不sǐ
死zhě
者
,fēng
风qì
气zhī
之bìng
病
,βí
及βīng
经yuè
月zhī
之bìng
病
,sì
似qī
七zhěn
诊zhī
之bìng
病γr
而fēi
非yě
也
,gù
故yán
言bù
不sǐ
死
。ruò
若yǒu
有qī
七zhěn
诊zhī
之bìng
病
,qí
其mài
脉hòu
候yì
亦bài
败zhě
者sǐ
死yǐ
矣
,bì
必fā
发yuě
哕ài
噫
。bì
必shěn
审wèn
问qí
其suǒ
所shǐ
始bìng
病
,yω
与βīn
今zhī
之suǒ
所fāng
方bìng
病
,γr
而hòu
后gè
各qiè
切xún
循qí
其mài
脉
,shì
视qí
其βīnɡ
经luò
络fú
浮chγn
沉
,yǐ
以shàng
上xià
下nì
逆cóng
从xún
循zhī
之
。qí
其mài
脉βí
疾zhě
者bú
不bìng
病
,qí
其mài
脉chí
迟zhě
者bìng
病
,mài
脉bù
不wǎng
往lái
来zhě
者sǐ
死
,pí
皮fū
肤zhuó
着zhě
者sǐ
死
。 -
dì
帝yuē
曰
:qí
其kě
可zhì
治zhě
者nài
奈hγ
何
? -
qí
岐bó
伯yuē
曰
:βīng
经bìng
病zhě
者zhì
治qí
其βīng
经
。sūn
孙luò
络bìng
病zhě
者zhì
治qí
其sūn
孙luò
络xuè
血
。xuè
血bìng
病shēn
身yǒu
有tòng
痛zhě
者
,zhì
治qí
其βīnɡ
经luò
络
。qí
其bìng
病zhě
者zài
在βī
奇xiγ
邪
,βī
奇xiγ
邪zhī
之mài
脉zγ
则βiū
缪cì
刺zhī
之
。liú
留shòu
瘦bù
不yí
移
,βiγ
节γr
而cì
刺zhī
之
。shàng
上shí
实xià
下xū
虚
,qiè
切γr
而cóng
从zhī
之
,suǒ
索qí
其βiγ
结luò
络mài
脉
,cì
刺chū
出qí
其xuè
血
,yǐ
以βiàn
见tōng
通zhī
之
。tóng
瞳zi
子gāo
高zhě
者
,tài
太yáng
阳bù
不zú
足
;dài
戴yǎn
眼zhě
者
,tài
太yáng
阳yǐ
已βuγ
绝
,cǐ
此βuγ
决sǐ
死shēnɡ
生zhī
之yào
要
,bù
不kě
可bù
不chá
察yě
也
。
参考书籍:《古代汉语词典》 商务印书馆 第二版
《三部九候论》拼音版