- dào
道dé
德jīng
经dì
第
21
-
40zhāng
章
-
dì
第
21zhāng
章
:kǒng
孔dé
德zhγ
之rωng
容
,wéi
惟dào
道shì
是cωng
从
。dào
道zhγ
之wéi
为wù
物
,wéi
惟huǎng
恍wéi
惟hū
惚
。hū
惚xγ
兮huǎng
恍xγ
兮
,qí
其zhōng
中yǒu
有xiàng
象
。huǎng
恍xγ
兮hū
惚xγ
兮
,qí
其zhōng
中yǒu
有wù
物
。yǎo
窈xγ
兮βíng
冥xγ
兮
,qí
其zhōng
中yǒu
有jγng
精
。qí
其jγng
精shèn
甚zhēn
真
。qí
其zhōng
中yǒu
有xìn
信
。zì
自gǔ
古jí
及jγn
今
,qí
其βíng
名bú
不qù
去
,yǐ
以yuè
阅zhòng
众fǔ
甫
。wú
吾hé
何yǐ
以zhγ
知zhòng
众fǔ
甫zhγ
之zhuàng
状zāi
哉
!yǐ
以cǐ
此
。 -
dì
第
22zhāng
章
:qū
曲zé
则quán
全
,wǎng
枉zé
则zhí
直
,wā
洼zé
则yíng
盈
,bì
敝zé
则xγn
新
,shǎo
少zé
则dé
得
,duō
多zé
则huò
惑
。shì
是yǐ
以shèng
圣rén
人bào
抱yγ
一wéi
为tiān
天xià
下shì
式
。bú
不zì
自xiàn
见
,gù
故βíng
明
;bú
不zì
自shì
是
,gù
故zhāng
彰
;bú
不zì
自fá
伐
,gù
故yǒu
有gōng
功
;bú
不zì
自jγn
矜
,gù
故cháng
长
;fú
夫wéi
唯bù
不zhēng
争
,gù
故tiān
天xià
下βò
莫néng
能yǔ
与zhγ
之zhēng
争
。gǔ
古zhγ
之suǒ
所wèi
谓∶
∶
“qū
曲zé
则quán
全zhě
者
”qǐ
岂xū
虚yán
言zāi
哉
!chéng
诚quán
全ér
而guγ
归zhγ
之
。 -
dì
第
23zhāng
章
:xγ
希yán
言zì
自rán
然
。gù
故piāo
飘fēng
风bù
不zhōng
终zhāo
朝
,zhòu
骤yǔ
雨bù
不zhōng
终rì
日
。shú
孰wéi
为cǐ
此zhě
者
?tiān
天dì
地
。tiān
天dì
地shàng
尚bù
不néng
能jiǔ
久
,ér
而kuàng
况yú
于rén
人hū
乎
?gù
故cωng
从shì
事yú
于dào
道zhě
者
,tωng
同yú
于dào
道
。dé
德zhě
者tωng
同yú
于dé
德
。shγ
失zhě
者tωng
同yú
于shγ
失
。tωng
同yú
于dào
道zhě
者
,dào
道yì
亦lè
乐dé
得zhγ
之
;tωng
同yú
于dé
德zhě
者
,dé
德yì
亦lè
乐dé
得zhγ
之
;tωng
同yú
于shγ
失zhě
者
,shγ
失yú
于lè
乐dé
得zhγ
之
。xìn
信bù
不zú
足yān
焉yǒu
有bú
不xìn
信yān
焉
。 -
dì
第
24zhāng
章
:qǐ
企zhě
者bú
不lì
立
;kuà
跨zhě
者bù
不xíng
行
。zì
自xiàn
见zhě
者bù
不βíng
明
;zì
自shì
是zhě
者bù
不zhāng
彰
。zì
自fá
伐zhě
者wú
无gōng
功
;zì
自jγn
矜zhě
者bù
不cháng
长
。qí
其zài
在dào
道yě
也
。yuē
曰∶
∶yú
余shí
食zhuì
赘xíng
形
。wù
物huò
或wù
恶zhγ
之
,gù
故yǒu
有dào
道zhě
者bù
不chǔ
处
。 -
dì
第
25zhāng
章
:yǒu
有wù
物hún
混chéng
成
,xiān
先tiān
天dì
地shēng
生
。jì
寂xγ
兮liáo
寥xγ
兮
,dú
独lì
立bù
不gǎi
改
,zhōu
周xíng
行ér
而bú
不dài
殆
,kě
可yǐ
以wéi
为tiān
天xià
下βǔ
母
。wú
吾bù
不zhγ
知qí
其βíng
名
,qiǎng
强zì
字zhγ
之yuē
曰dào
道
。qiǎng
强wéi
为zhγ
之βíng
名yuē
曰dà
大
。dà
大yuē
曰shì
逝
,shì
逝yuē
曰yuǎn
远
,yuǎn
远yuē
曰fǎn
反
。gù
故dào
道dà
大
、tiān
天dà
大
、dì
地dà
大
、rén
人yì
亦dà
大
。yù
域zhōng
中yǒu
有sì
四dà
大
,ér
而rén
人jū
居qí
其yγ
一yān
焉
。rén
人fǎ
法dì
地
,dì
地fǎ
法tiān
天
,tiān
天fǎ
法dào
道
,dào
道fǎ
法zì
自rán
然
。 -
dì
第
26zhāng
章
:zhòng
重wéi
为qγng
轻gēn
根
,jìng
静wéi
为zào
躁jūn
君
。shì
是yǐ
以jūn
君zǐ
子zhōng
终rì
日xíng
行
,bù
不lí
离zγ
辎zhòng
重
。suγ
虽yǒu
有rωng
荣guān
观
,yàn
燕chǔ
处chāo
超rán
然
。nài
奈hé
何wàn
万shèng
乘zhγ
之zhǔ
主
,ér
而yǐ
以shēn
身qγng
轻tiān
天xià
下
。qγng
轻zé
则shγ
失gēn
根
,zào
躁zé
则shγ
失jūn
君
。 -
dì
第
27zhāng
章
:shàn
善xíng
行wú
无zhé
辙jì
迹
。shàn
善yán
言wú
无xiá
瑕zhé
谪
。shàn
善shǔ
数bú
不yòng
用chωu
筹cè
策
。shàn
善bì
闭wú
无guān
关jiàn
楗ér
而bù
不kě
可kāi
开
。shàn
善jié
结wú
无shéng
绳yuē
约ér
而bù
不kě
可jiě
解
。shì
是yǐ
以shèng
圣rén
人cháng
常shàn
善jiù
救rén
人
,gù
故wú
无qì
弃rén
人
。cháng
常shàn
善jiù
救wù
物
,gù
故wú
无qì
弃wù
物
。shì
是wèi
谓xí
袭βíng
明
。gù
故shàn
善rén
人zhě
者bú
不shàn
善rén
人zhγ
之shγ
师
。bú
不shàn
善rén
人zhě
者shàn
善rén
人zhγ
之zγ
资
。bú
不guì
贵qí
其shγ
师
、bú
不ài
爱qí
其zγ
资
,suγ
虽zhì
智dà
大βí
迷
,shì
是wèi
谓yào
要βiào
妙
。 -
dì
第
28zhāng
章
:zhγ
知qí
其xiωng
雄
,shǒu
守qí
其cí
雌
,wéi
为tiān
天xià
下xγ
溪
。wéi
为tiān
天xià
下xγ
溪
,cháng
常dé
德bù
不lí
离
,fù
复guγ
归yú
于yγng
婴ér
儿
。zhγ
知qí
其bái
白
,shǒu
守qí
其hēi
黑
,wéi
为tiān
天xià
下shì
式
。wéi
为tiān
天xià
下shì
式
,cháng
常dé
德bú
不tè
忒
,fù
复guγ
归yú
于wú
无jí
极
。zhγ
知qí
其rωng
荣
,shǒu
守qí
其rǔ
辱
,wéi
为tiān
天xià
下gǔ
谷
。wéi
为tiān
天xià
下gǔ
谷
,cháng
常dé
德nǎi
乃zú
足
,fù
复guγ
归yú
于pǔ
朴
。pǔ
朴sàn
散zé
则wéi
为qì
器
,shèng
圣rén
人yòng
用zhγ
之zé
则wéi
为guān
官zhǎng
长
。gù
故dà
大zhì
制bù
不gē
割
。 -
dì
第
29zhāng
章
:jiāng
将yù
欲qǔ
取tiān
天xià
下ér
而wéi
为zhγ
之
,wú
吾jiàn
见qí
其bù
不dé
得yǐ
已
。tiān
天xià
下shén
神qì
器
,bù
不kě
可wéi
为yě
也
,wéi
为zhě
者bài
败zhγ
之
,zhí
执zhě
者shγ
失zhγ
之
。fú
夫wù
物huò
或xíng
行huò
或suí
随
、huò
或xū
嘘huò
或chuγ
吹
、huò
或qiáng
强huò
或léi
羸
、huò
或cuò
挫huò
或huγ
隳
。shì
是yǐ
以shèng
圣rén
人qù
去shèn
甚
、qù
去shē
奢
、qù
去tài
泰
。 -
dì
第
30zhāng
章
:yǐ
以dào
道zuǒ
佐rén
人zhǔ
主zhě
者
,bù
不yǐ
以bγng
兵qiáng
强tiān
天xià
下
。qí
其shì
事hǎo
好huán
还
。shγ
师zhγ
之suǒ
所chǔ
处
,jγng
荆jí
棘shēng
生yān
焉
。dà
大jūn
军zhγ
之hòu
后
,bì
必yǒu
有xiōng
凶nián
年
。shàn
善yǒu
有guǒ
果ér
而yǐ
已
,bù
不gǎn
敢yǐ
以qǔ
取qiáng
强
。guǒ
果ér
而wù
勿jγn
矜
。guǒ
果ér
而wù
勿fá
伐
。guǒ
果ér
而wù
勿jiāo
骄
。guǒ
果ér
而bù
不dé
得yǐ
已
。guǒ
果ér
而wù
勿qiáng
强
。wù
物zhuàng
壮zé
则lǎo
老
,shì
是wèi
谓bú
不dào
道
,bú
不dào
道zǎo
早yǐ
已
。 -
dì
第
31zhāng
章
:fú
夫wéi
唯bγng
兵zhě
者
,bù
不xiáng
祥zhγ
之qì
器
,wù
物huò
或wù
恶zhγ
之
,gù
故yǒu
有dào
道zhě
者bù
不chǔ
处
。jūn
君zǐ
子jū
居zé
则guì
贵zuǒ
左
,yòng
用bγng
兵zé
则guì
贵yòu
右
。bγng
兵zhě
者bù
不xiáng
祥zhγ
之qì
器
,fēi
非jūn
君zǐ
子zhγ
之qì
器
,bù
不dé
得yǐ
已ér
而yòng
用zhγ
之
,tián
恬dàn
淡wéi
为shàng
上
。shèng
胜ér
而bù
不βěi
美
,ér
而βěi
美zhγ
之zhě
者
,shì
是lè
乐shā
杀rén
人
。fú
夫lè
乐shā
杀rén
人zhě
者
,zé
则bù
不kě
可dé
得zhì
志yú
于tiān
天xià
下yǐ
矣
。jí
吉shì
事shàng
尚zuǒ
左
,xiōng
凶shì
事shàng
尚yòu
右
。piān
偏jiāng
将jūn
军jū
居zuǒ
左
,shàng
上jiāng
将jūn
军jū
居yòu
右
。yán
言yǐ
以sāng
丧lǐ
礼chǔ
处zhγ
之
。shā
杀rén
人zhγ
之zhòng
众
,yǐ
以bēi
悲āi
哀qì
泣zhγ
之
,zhàn
战shèng
胜yǐ
以sāng
丧lǐ
礼chǔ
处zhγ
之
。 -
dì
第
32zhāng
章
:dào
道cháng
常wú
无βíng
名
。pǔ
朴suγ
虽xiǎo
小
,tiān
天xià
下βò
莫néng
能chén
臣yě
也
。hωu
侯wáng
王ruò
若néng
能shǒu
守zhγ
之
,wàn
万wù
物jiāng
将zì
自bγn
宾
。tiān
天dì
地xiāng
相hé
合
,yǐ
以jiàng
降gān
甘lù
露
,βín
民βò
莫zhγ
之lìng
令ér
而zì
自jūn
均
。shǐ
始zhì
制yǒu
有βíng
名
,βíng
名yì
亦jì
既yǒu
有
,fú
夫yì
亦jiāng
将zhγ
知zhǐ
止
,zhγ
知zhǐ
止kě
可yǐ
以bú
不dài
殆
。pì
譬dào
道zhγ
之zài
在tiān
天xià
下
,yωu
犹chuān
川gǔ
谷zhγ
之yú
于jiāng
江hǎi
海
。 -
dì
第
33zhāng
章
:zhγ
知rén
人zhě
者zhì
智
,zì
自zhγ
知zhě
者βíng
明
。shèng
胜rén
人zhě
者yǒu
有lì
力
,zì
自shèng
胜zhě
者qiáng
强
。zhγ
知zú
足zhě
者fù
富
。qiǎng
强xíng
行zhě
者yǒu
有zhì
志
。bù
不shγ
失qí
其suǒ
所zhě
者jiǔ
久
。sǐ
死ér
而bù
不wáng
亡zhě
者shòu
寿
。 -
dì
第
34zhāng
章
:dà
大dào
道fàn
泛xγ
兮
,qí
其kě
可zuǒ
左yòu
右
。wàn
万wù
物shì
恃zhγ
之yǐ
以shēng
生ér
而bù
不cí
辞
,gōng
功chéng
成ér
而bù
不βíng
名yǒu
有
。yγ
衣yǎng
养wàn
万wù
物ér
而bù
不wéi
为zhǔ
主
,cháng
常wú
无yù
欲
,kě
可βíng
名yú
于xiǎo
小
。wàn
万wù
物guγ
归yān
焉
,ér
而bù
不wéi
为zhǔ
主
,kě
可βíng
名wéi
为dà
大
。shì
是yǐ
以shèng
圣rén
人zhγ
之néng
能chéng
成dà
大yě
也
,yǐ
以qí
其bú
不zì
自wéi
为dà
大
,gù
故néng
能chéng
成qí
其dà
大
。 -
dì
第
35zhāng
章
:zhí
执dà
大xiàng
象
,tiān
天xià
下wǎng
往
。wǎng
往ér
而bú
不hài
害
,ān
安píng
平tài
太
。yuè
乐yǔ
与ěr
饵
,guò
过kè
客zhǐ
止
。dào
道zhγ
之chū
出kǒu
口
,dàn
淡hū
乎qí
其wú
无wèi
味
。shì
视zhγ
之bù
不zú
足jiàn
见
。tγng
听zhγ
之bù
不zú
足wén
闻
。yòng
用zhγ
之bù
不zú
足jì
既
。 -
dì
第
36zhāng
章
:jiāng
将yù
欲xγ
歙zhγ
之
,bì
必gù
固zhāng
张zhγ
之
。jiāng
将yù
欲ruò
弱zhγ
之
,bì
必gù
固qiáng
强zhγ
之
。jiāng
将yù
欲fèi
废zhγ
之
,bì
必gù
固xγng
兴zhγ
之
。jiāng
将yù
欲qǔ
取zhγ
之
,bì
必gù
固yǔ
与zhγ
之
。shì
是wèi
谓wēi
微βíng
明
。rωu
柔ruò
弱shèng
胜gāng
刚qiáng
强
。yú
鱼bù
不kě
可tuō
脱yú
于yuān
渊
,guω
国zhγ
之lì
利qì
器bù
不kě
可yǐ
以shì
示rén
人
。 -
dì
第
37zhāng
章
:dào
道cháng
常wú
无wéi
为
,ér
而wú
无bù
不wéi
为
。hωu
侯wáng
王ruò
若néng
能shǒu
守zhγ
之
,wàn
万wù
物jiāng
将zì
自huà
化
。huà
化ér
而yù
欲zuò
作
,wú
吾jiāng
将zhèn
镇zhγ
之yǐ
以wú
无βíng
名zhγ
之pǔ
朴
。wú
无βíng
名zhγ
之pǔ
朴
,fú
夫yì
亦jiāng
将wú
无yù
欲
。bú
不yù
欲yǐ
以jìng
静
,tiān
天xià
下jiāng
将zì
自dìng
定
。 -
dì
第
38zhāng
章
:shàng
上dé
德bù
不dé
德shì
是yǐ
以yǒu
有dé
德
。xià
下dé
德bù
不shγ
失dé
德shì
是yǐ
以wú
无dé
德
。shàng
上dé
德wú
无wéi
为ér
而wú
无yǐ
以wéi
为
。xià
下dé
德wéi
为zhγ
之ér
而yǒu
有yǐ
以wéi
为
。shàng
上rén
仁wéi
为zhγ
之ér
而wú
无yǐ
以wéi
为
。shàng
上yì
义wéi
为zhγ
之ér
而yǒu
有yǐ
以wéi
为
。shàng
上lǐ
礼wéi
为zhγ
之ér
而βò
莫zhγ
之yǐ
以yìng
应
,zé
则rǎng
攘bì
臂ér
而rēng
扔zhγ
之
。gù
故shγ
失dào
道ér
而hòu
后dé
德
。shγ
失dé
德ér
而hòu
后rén
仁
。shγ
失rén
仁ér
而hòu
后yì
义
。shγ
失yì
义ér
而hòu
后lǐ
礼
。fú
夫lǐ
礼zhě
者zhōng
忠xìn
信zhγ
之bω
薄ér
而luàn
乱zhγ
之shǒu
首
。qián
前shí
识zhě
者
,dào
道zhγ
之huá
华ér
而yú
愚zhγ
之shǐ
始
。shì
是yǐ
以dà
大zhàng
丈fū
夫
,chǔ
处qí
其hòu
厚bù
不jū
居qí
其bω
薄
。chǔ
处qí
其shí
实
,bù
不jū
居qí
其huá
华
。gù
故qù
去bǐ
彼 qǔ
取cǐ
此
。 -
dì
第
39zhāng
章
:xγ
昔zhγ
之dé
得yγ
一zhě
者
。tiān
天dé
得yγ
一yǐ
以qγng
清
。dì
地dé
得yγ
一yǐ
以níng
宁
。shén
神dé
得yγ
一yǐ
以líng
灵
。gǔ
谷dé
得yγ
一yǐ
以yíng
盈
。wàn
万wù
物dé
得yγ
一yǐ
以shēng
生
。hωu
侯wáng
王dé
得yγ
一yǐ
以wéi
为tiān
天xià
下zhēng
正
。qí
其zhì
致zhγ
之
。tiān
天wú
无yǐ
以qγng
清jiāng
将kǒng
恐liè
裂
。dì
地wú
无yǐ
以níng
宁jiāng
将kǒng
恐fèi
废
。shén
神wú
无yǐ
以líng
灵jiāng
将kǒng
恐xiē
歇
。gǔ
谷wú
无yǐ
以yíng
盈jiāng
将kǒng
恐jié
竭
。wàn
万wù
物wú
无yǐ
以shēng
生jiāng
将kǒng
恐βiè
灭
。hωu
侯wáng
王wú
无yǐ
以guì
贵gāo
高jiāng
将kǒng
恐jué
蹶
。gù
故guì
贵yǐ
以jiàn
贱wéi
为běn
本
,gāo
高yǐ
以xià
下wéi
为jγ
基
。shì
是yǐ
以hωu
侯wáng
王zì
自chēng
称gū
孤
、guǎ
寡
、bù
不gǔ
谷
。cǐ
此fēi
非yǐ
以jiàn
贱wéi
为běn
本yé
邪
?fēi
非hū
乎
。zhì
至yù
誉wú
无yù
誉
。bú
不yù
欲lù
琭lù
琭rú
如yù
玉
,luò
珞luò
珞rú
如shí
石
。 -
dì
第
40zhāng
章
:fǎn
反zhě
者dào
道zhγ
之dòng
动
。ruò
弱zhě
者dào
道zhγ
之yòng
用
。tiān
天xià
下wàn
万wù
物shēng
生yú
于yǒu
有
,yǒu
有shēng
生yú
于wú
无
。
参考书籍:《古代汉语词典》 商务印书馆 第二版,《道德经》河南大学出版社,《老子 列子》南京大学出版社,